De Vlaamse minister van Cultuur voegde zeven nieuwe praktijken toe aan het Register van Inspirerende Voorbeelden rond het borgen van immaterieel erfgoed. Dat is een lijst waar inspirerende acties, projecten en programma’s gebundeld zijn die erfgoedgemeenschappen, -organisaties en -vrijwilligers stimuleren om van elkaar te leren en elkaar te inspireren. De goede voorbeelden tonen hoe gemeenschappen, vrijwilligers en organisaties over heel Vlaanderen en Brussel hun immaterieel erfgoed levend houden. Wij lichten er hier twee uit.
Taalkabaal
Taalkabaal organiseert zomerkampen voor anderstalige nieuwkomers uit Dendermonde, Lebbeke en Buggenhout. In 2025 kreeg het kamp een extra erfgoedaccent. Elke kampweek stond er een dag in het teken van de regionale reuzencultuur. Voor veel kinderen was dat hun eerste kennismaking met dat erfgoed. Ze ontmoetten echte reuzen, dansten samen met hen en gingen creatief aan de slag. Via upcycling bouwden ze zelfs een eerste prototype van een nieuwe reus.
De reuzendag bood ook ruimte voor een breder gesprek over culturele identiteit. In de Denderregio is de reuzencultuur sterk verankerd, maar ook de kinderen en jongeren brachten verhalen mee uit hun eigen cultuur. Ze vertelden over tradities waarin maskers en kostuums een belangrijke rol spelen. Zo ontstond een mooie uitwisseling van verhalen en ervaringen.
Taalkabaal toont hoe immaterieel erfgoed kan bijdragen aan de integratie van nieuwkomers. De erfgoedinsteek maakt duidelijk dat integratie meer is dan alleen taal leren. Door anderstalige kinderen te betrekken bij de reuzencultuur, bouwt het project mee aan een gemeenschap waarin iedereen zich welkom en thuis kan voelen.
Klankarchitecten
Klankarchitecten is een educatief pakket dat jongeren van 10 tot 14 jaar laat kennismaken met de beiaardcultuur. Het sluit aan bij hun leefwereld en bij verschillende leerdoelen. In acht interactieve lesmodules ontdekken leerlingen het grootste muziekinstrument ter wereld via woord, beeld en geluid. Ze verkennen de beiaard vanuit verschillende invalshoeken en werken samen aan eigen ‘Klanktorium’-prototypes. Dankzij de modulaire opbouw kiezen leerkrachten zelf welke onderdelen passen bij hun planning en lestijd. Zo krijgt de beiaard op een flexibele en inspirerende manier een plek in de klas.
Naast het onlinepakket is er het zelfbouwpakket bouwbeiaard. Daarmee leren leerlingen al doende hoe een beiaard is opgebouwd en werkt. Met de muziekbundel Grote vuisten, kleine vuisten musiceren ze samen met een ervaren beiaardier tijdens een torenbezoek.
Klankarchitecten maakt jongeren warm voor een minder bekend instrument en voor erfgoed dat ze vaak dagelijks horen in de stad. Voor dit project werkten verschillende partners samen: de beiaardschool van Mechelen, de erfgoedcellen van Mechelen, Leuven en Roeselare, stad Peer, FARO, Werkplaats immaterieel erfgoed en CEMPER. Die samenwerking leidde tot een breed gedragen en succesvol project.
Op zoek naar nog meer inspiratie? Dat vind je hier!